Stanisław Dąbrowski
Biografia
Stanisław Dąbrowski, urodzony 20 kwietnia 1899 roku w Mińsku Mazowieckim, był działaczem komunistycznym i organizatorem partii. W 1915 roku pracował w fabryce K. Rudzki i Ska w Mińsku Mazowieckim, a w latach 1919–1922 służył w wojsku.
W 1923 wstąpił do Komunistycznej Partii Polski (KPP), był aktywistą Związku Zawodowego Metalowców w Mińsku Mazowieckim, założył zakładową komórkę partyjną oraz sekretarza KM KPP, a od 1926 sekretarza KD i członka KO Warszawa-Prawa Podmiejska. W 1927 został radnym miejskim z ramienia Jedności Robotniczej, organizował komitety bezrobotnych, a w 1931 zorganizował marsz głodnych. 25 kwietnia 1931 został aresztowany za kolportaż nielegalnej prasy i osadzony w areszcie na Daniłłowiczowskiej; 1 lutego 1932 skazany na 2 lata więzienia. 22 maja wyszedł na wolność uniewinniony przez sąd apelacyjny. W 1935 aresztowany w Ostrowi Mazowieckiej za agitację, wypuszczony po roku. W 1937 został sekretarzem KO KPP w Łomży, a w 1939 odsiadywał karę za organizację demonstracji; po wydostaniu się z więzienia w Płocku we wrześniu 1939 przeszedł na tereny zajęte przez ZSRR i włączył się w organizowanie komunistycznego aparatu administracyjnego; był m.in. zastępcą burmistrza Łomży.
Po wybuchu wojny niemiecko-sowieckiej w czerwcu 1941 rozpoczął działalność konspiracyjną na Podlasiu i w okolicach Mińska Mazowieckiego. Na początku 1942 wraz z Władysławem Skowrońskim „Młotem” zaczął tworzyć na tym terenie komórki PPR i GL. Był współtwórcą dowództwa powiatowego GL, Komitetu Powiatowego PPR i oddziału partyzanckiego GL, w skład którego wszedł i brał udział w akcjach bojowych.
Od początku 1943 był sekretarzem PPR Okręgu Siedlce. Współpracował z garnizonami i placówkami Batalionów Chłopskich i Armii Krajowej. M.in. wspólnie z plutonem AK Jana Korzeniowskiego zaatakował posterunek żandarmerii w Broszkowie; całością sił dowodził „Brzoza”. Okresowo dowodził oddziałem partyzanckim GL; Gestapo wyznaczyło nagrodę za schwytanie Stanisława Dąbrowskiego w wysokości 100 tysięcy marek. Organizował oddziały Gwardii Ludowej pod dowództwem Piotra Finansowa i Jana Nalazka Waśka. Od grudnia 1942 do czerwca 1943 był sekretarzem KO PPR w Siedlcach, następnie członkiem sztabu GL Warszawa-Miasto, a następnie sekretarzem Podokręgu Siedlce. 25 września 1943 awansowany do stopnia porucznika; zaangażował się w tworzenie oddziału GL-AL im. Juliusza Słowackiego, a następnie oddziału im. Feliksa Dzierżyńskiego. Razem z Armią Czerwoną wkroczył do Siedlec jako organizator władzy ludowej, powierzono mu funkcję sekretarza Komitetu Powiatowego PPR.
Od sierpnia 1944 pełnił taką samą funkcję w Mińsku Mazowieckim, miesiąc później został członkiem pierwszej egzekutywy Komitetu Wojewódzkiego PPR na wyzwolone powiaty województwa warszawskiego oraz członkiem Wojewódzkiej Rady Narodowej.
W grudniu 1945 był delegatem na I Zjazd PPR, a w 1948 na Zjazd Zjednoczeniowy PPR i PPS. Od 1949 sekretarz Komitetu Powiatowego PPR w Ostrowi Mazowieckiej, a od 1950 sekretarz Komitetu Zakładowego PPR w Fabryce Urządzeń Dźwigowych w Mińsku Mazowieckim. W 1956 przeszedł na emeryturę z powodu choroby. Został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kw. 2C-9-16).